24 آبان 1398
En | 

خانوار
خانوار از افرادي تشكيل مي‌شود كه با هم در يك اقامتگاه زندگي مي‌كنند، با يكديگر همخرج هستند و معمولاً با هم غذا مي‌خورند. بنا بر اين لازم نيست كه اعضاي يك خانوار حتماً‌ با يكديگر رابطه‌ خويشاوندي داشته باشند. به عبارت ديگر خانوار لزوماً با خانواده يكي نيست. فردي كه به تنهايي زندگي مي‌كند نيز، خانوار تلقي مي‌شود.
فعاليت‌هاي كشاورزي
در اين سرشماري فعاليت‌هاي كشاورزي مورد نظر عبارتند از: 
ـ زراعت: منظور از زراعت، كشت و كار نباتات سالانه در فضاي باز يا تحت پوشش موقت، روي زمين زراعي، يا بين درختان باغ است. نباتات سالانه معمولاً ساقه علفي دارند و پس از برداشت محصول، بوته‌ آن‌ها از بين مي‌رود و يا اين‌كه قسمت‌هاي زيرزميني گياه (ريشه، پياز و…) براي سال بعد در زمين باقي مي‌ماند. به عنوان مثال كشت گندم، چغندرقند، يونجه، پنبه، پياز، زعفران، انواع سبزي‌ها، حبوبات و گلايل، زراعت محسوب مي‌شود.
ـ باغداري: منظور از باغداري، احداث و نگهداري باغ‌هاي مثمر و غير مثمر شامل قلمستان و به‌طور كلي پرورش نباتات دائمي روي زمين، در فضاي باز يا زير پوشش موقت است. نباتات دائمي گياهاني هستند كه غالباً تنه يا ساقه‌ چوبي دارند و پس از برداشت محصول، تمام يا قسمتي از گياه در زمين باقي مي‌ماند و مجدداً در سال‌هاي بعد محصول مي‌دهد. انواع درختان و درختچه‌هاي مثمر مانند پرتقال، هلو، انگور، بوته‌ چاي و گل‌ محمدي و انواع درختان غير مثمر مانند تبريزي و سپيدار، نباتات دائمي محسوب مي‌شوند.
ـ كشت گلخانه‌اي: منظور از كشت گلخانه‌اي، كشت انواع محصولات سالانه يا دائمي است كه در گلخانه‌ها انجام ‌مي‌شود. كشت محصولات كشاورزي زير پوشش موقت مانند كشت زير پلاستيك، كشت گلخانه‌اي محسوب نمي‌شود. منظور از گلخانه، مكاني است كه با ايجاد ساختمان با پايه‌هاي ثابت و سقف شيشه‌اي، پوشش پلاستيكي يا…، براي توليد محصولات سالانه يا دائمي در محيط تحت كنترل از نظر حرارت، رطوبت، نور، تهويه و… اختصاص يافته است. كشت هيدرويونيك (بدون خاك) نيز جزو كشت گلخانه‌اي محسوب مي‌شود. مكان مورد استفاده براي پرورش قارچ، در اين سرشماري كشت گلخانه‌اي محسوب نشده است.
ـ پرورش دام: منظور، پرورش گوسفند و بره، بز و بزغاله، گاو و گوساله، گاوميش و بچه گاوميش و شتر و بچه شتر است. در اين سرشماري به گوسفند و بره و بز و بزغاله، «دام سبك» و به گاو و گوساله، گاوميش و بچه گاوميش و شتر و بچه شتر، «دام سنگين» گفته شده است.
ـ پرورش طيور به روش سنتي: منظور، پرورش انواع مرغ و خروس و جوجه، اردك، غاز و بوقلمون است كه معمولاً به‌طور محدود در محل سكونت خانوار انجام مي‌شود.
ـ پرورش زنبور عسل: نگهداري انواع كندوي فعال (داراي جمعيت) اعم از نوع جديد يا قديم، زنبورداري يا پرورش زنبور عسل به حساب مي‌آيد.
ـ پرورش كرم ابريشم: نگهداري كرم ابريشم به منظور توليد پيله، پرورش كرم ابريشم يا نوغانداري ناميده مي‌شود.
ـ پرورش ماهي: نوعي از پرورش آبزيان است كه شامل پرورش ماهيان گرم آبي و سردآبي است و محصول توليدي آن، ماهي خوراكي مي‌باشد.
بهره‌برداري كشاورزي، بهره‌بردار و انواع آن‌ها
تمامي فعاليت‌هاي كشاورزي كه تحت مديريت واحدي قرار دارد، يك واحد توليدي كشاورزي است كه بهره‌برداري كشاورزي ناميده مي‌شود. اين مديريت توسط اعضاي يك يا چند خانوار (اشخاص حقيقي) يا توسط يك شركت رسمي يا مؤسسه عمومي (اشخاص حقوقي) اعمال مي‌شود.
اگر فعاليت‌هاي يك واحد توليدي كشاورزي در محدوده‌ چند آبادي يا شهر گسترده باشد، در سرشماري 1393 هر قسمت واقع در محدوده يك شهر يا آبادي، يك بهره‌برداري كشاورزي تلقي شده است. با اين تعريف، اطلاعات منتسب به هر آبادي يا شهر، از مجموع اطلاعات بهره‌برداري‌هاي كشاورزي آن شهر يا آبادي به دست آمده است.
بهره‌برداري‌هايي مورد سرشماري واقع شده‌اند كه لااقل در يكي از گروه‌هاي زير قرار گرفته باشند:
- بهره‌برداري‌هاي داراي حداقل 400 مترمربع زمين زراعي در روز آمارگيري
- بهره‌برداري‌هاي داراي حداقل 200 مترمربع باغ و قلمستان در روز آمارگيري
- بهره‌برداري‌هاي پرورش‌دهنده دام سنگين (گاو و گوساله، گاوميش و بچه گاوميش و شتر و بچه شتر) كه در روز آمارگيري، داراي حداقل يك رأس/ نفر دام سنگين بوده‌اند.
- بهره‌برداري‌هاي پرورش‌دهنده‌ دام سبك (گوسفند و بره و بز و بزغاله) ‌كه در روز آمارگيري، داراي حداقل دو رأس دام سبك بوده‌اند.
- بهره‌برداري‌هاي پرورش‌دهنده‌ طيور به روش سنتي كه در روز آمارگيري داراي حداقل 10 قطعه مرغ، خروس، جوجه، اردك، غاز و بوقلمون بوده‌اند.
- بهره‌برداري‌هايي كه در روز آمارگيري، داراي كشت گلخانه‌اي در هر وسعتي بوده‌اند.
- بهره‌برداري‌هايي كه در روز آمارگيري داراي فعاليت پرورش زنبور عسل در هر وسعتي بوده‌اند.
- بهره‌برداري‌هايي كه در طول 365 روز گذشته* داراي فعاليت پرورش كرم ابريشم يا پرورش ماهي در آب‌هاي داخلي به هر وسعت بوده‌اند.
در اين سرشماري بهره‌برداري‌هايي كه داراي شرايط مورد نظر حداقل در يكي از گروه‌هاي فوق‌بوده‌اند به عنوان بهره‌بردار كشاورزي شناسايي شده‌اند و اطلاعات ساير فعاليت‌هاي آن‌ها، حتي اگر زير حد نصاب‌هاي تعيين شده باشد، مورد پرسش قرار گرفته و نتيجه در پرسشنامه‌هاي مربوط ثبت شده است.

* منظور از 365 روز گذشته در اين سرشماري، 364 روز گذشته به علاوه روز آمارگيري است.


بهره‌برداري اختصاصي و بهره‌برداري شريكي
بهره‌برداري اختصاصي نوعي بهره‌برداري كشاورزي تحت مديريت اشخاص حقيقي است كه توسط اعضاي يك خانوار يا توسط يك نفر بهره‌بردار به تنهايي اداره مي‌شود: بهره‌برداري شريكي نوعي بهره‌برداري كشاورزي است كه توسط دو يا چند بهره‌بردار كه عضو يك خانوار نيستند به‌طور مشترك اداره مي‌شود و فاقد شخصيت حقوقي است.
بهره‌برداري با زمين و بي‌زمين
اگر بهره‌برداري داراي فعاليت زراعت يا باغداري داراي زمين كشاورزي، غير گلخانه باشد بهره‌برداري با زمين و در غير اين صورت بهره‌برداري بي‌زمين محسوب مي‌شود؛ بهره‌برداري‌هاي بي‌زمين مانند بهره‌برداري‌هايي كه فقط داراي فعاليت دامداري يا كشت گلخانه‌اي هستند.
انواع بهره‌بردار
در اين سرشماري براي دستيابي به بهره‌برداري‌هاي كشاورزي، ابتدا فهرست بهره‌برداران كشاورزي در هر آبادي يا شهر تهيه شده و به اين لحاظ 4 نوع بهره‌بردار تعريف و تشخيص داده شده است:
- خانوار معمولي ساكن
خانوارهاي بهره‌بردار كشاورزي كه در محدوده آبادي يا شهر محل سكونت خود داراي «بهره‌برداري كشاورزي اختصاصي» بوده و يا در مديريت يك يا چند «بهره‌برداري شريكي» با ساير خانوارها مشاركت داشته‌اند، در اين گروه قرار گرفته‌اند. اين بهره‌برداران از طريق مراجعه به مكان محل سكونت‌ در زمان سرشماري، شناسايي و فهرست شده‌اند.
- بهره‌بردار غير ساكن
اشخاص حقيقي كه محل سكونت آن‌ها شهر يا آبادي غير از شهر يا آبادي محل وقوع بهره‌برداري كشاورزي آنان بوده است، صرف‌نظر از اين‌كه در شهر يا آبادي محل سكونت خود نيز داراي بهره‌برداري كشاورزي باشند يا نباشند، «بهره‌بردار غير ساكن» ناميده شده و در اين گروه قرار گرفته‌اند. بديهي است كه همين بهره‌برداران اگر در محل سكونت خود نيز داراي بهره‌برداري كشاورزي باشند، در آن‌جا در گروه خانوارهاي معمولي ساكن (بهره‌بردار) قرار گرفته‌اند.
- خانوار معمولي غير ساكن
بهره‌برداراني كه در زمان اجراي سرشماري با كليه اعضاي خانوار در حال كوچ بوده‌اند و مأموران سرشماري آنان را در محلي غير از محدودي آبادي يا شهر محل سكونت، شناسايي كرده و به اعتبار دارا بودن تعدادي دام متحرك، در همان‌جا سرشماري شده‌اند، در اين گروه قرار گرفته‌اند.
•    محدوده بهره‌برداري اين نوع بهره‌برداران در سطح شهرستان تلقي شده است و به حساب هيچ‌يك از آبادي‌ها و يا شهرها نيامده ‌است.
•    اراضي كشاورزي اين خانوارها، در آبادي يا شهر محل وقوع آن‌ها و در قالب بهره‌برداران غير ساكن سرشماري شده است.
- شركت رسمي/ مؤسسه عمومي
تمامي شركت‌هاي رسمي و مؤسسات عمومي (اشخاص حقوقي) داراي بهره‌برداري كشاورزي در اين گروه قرار گرفته و در هر آبادي يا شهري كه داراي فعاليت كشاورزي بوده‌اند، شناسايي و فهرست شده‌اند.
بهره‌بردار كشاورزي
شخصي است حقيقي يا حقوقي كه به تنهايي يا با مشاركت ديگران، مديريت امور بهره‌برداري كشاورزي و مسئوليت فني و اقتصادي آن را به عهده داشته و مستقيماً‌ در سود و زيان آن سهيم است.
خانوار بهره‌بردار كشاورزي
خانوار بهره‌بردار كشاورزي، خانواري است كه حداقل يكي از اعضاي آن «بهره‌بردار كشاورزي» است.
اراضي كشاورزي
منظور، زمين‌هاي داير كشاورزي است كه شامل اراضي زراعي و باغ و قلمستان مي‌شود.
اراضي كشاورزي آبي
آن قسمت از اراضي كشاورزي است كه كشاورزي انجام شده در آن آبياري مي‌شود.
اراضي كشاورزي ديم
آن قسمت از اراضي كشاورزي است كه كشاورزي انجام شده در آن آبياري نمي‌شود و آب مورد نياز براي رشد گياه از طريق نزولات آسماني تأمين مي‌شود.
اراضي زراعي
منظور، زمين‌هايي است كه به فعاليت زراعت (اعم از زير كشت و آيش) اختصاص يافته است. بنا بر اين اراضي زراعي شامل باغ و قلمستان نمي‌شود.
زير كشت
آن قسمت از اراضي زراعي است كه به منظور برداشت در سال زراعي 93-92 در اين دوره يا قبل از آن زير كشت رفته باشد.
آيش
آن قسمت از اراضي زراعي است كه در تناوب كشت قرار دارد ولي براي برداشت در سال زراعي 93-92 زير كشت نرفته است.
باغ و قلمستان
آن بخش از اراضي كشاورزي است كه در زمان سرشماري زير كشت نباتات دائمي به صورت كاشت مجتمع قرار داشته است.
باغ
باغ، زميني است در فضاي باز كه در آن كشت و كار درختان مثمر به صورت مجتمع (كاشت مجتمع) انجام شده است، بديهي است حياط منازل، حاشيه‌ي مزارع و… كه گاهي اوقات اين نوع درختان در آن‌ها به تعداد كم يا به صورت پراكنده كاشته مي‌شود، باغ محسوب نمي‌شود، خزانه و نهالستان اين نوع محصولات نيز تحت عنوان باغ منظور شده است.
قلمستان
قلمستان، زميني است در فضاي باز كه در آن انواع تبريزي (تبريزي، صنوبر، سپيدار، كبوده، پده، شالك، اشن و…) و اوكاليپتوس با هدف بهره‌برداري اقتصادي از تنه يا شاخه آن به صورت مجتمع كاشته شده باشد. خزانه و نهالستان اين نوع درختان نيز تحت عنوان قلمستان منظور شده است.
كاشت مجتمع
منظور از كاشت مجتمع، در اين‌جا نوعي كاشت است كه درخت يا درختچه‌ها به صورت منظم و طبق قاعده كاشته شده باشند. كاشتي كه در آن گياهان فوق بدون نظم و قاعده ولي با تراكم كافي كشت شده باشند، به نحوي كه بتوان مساحت اختصاص‌يافته به آن را تعيين كرد نيز، كاشت مجتمع محسوب شده است.
كاشت مجتمع ساده (تك‌محصولي) و مخلوط (چند محصولي)
منظور از كاشت مجتمع ساده (تك‌محصولي) در اين‌جا، نوعي كاشت مجتمع است كه در آن فقط يك نوع محصول دائمي كاشت شده و اصطلاحاً ‌تك‌محصولي باشد، مانند باغي كه در آن فقط انگور كاشته شده است. باغي را كه به منظور بهره‌برداري از يك محصول خاص احداث شده ولي در بين درختان يا در اطراف آن تعداد كمي از ساير انواع درختان كاشته شده باشد، به صورت كاشت ساده (تك‌محصولي) منظور شده است.
در مقابل باغ و قلمستان به صورت كاشت مجتمع ساده (تك‌محصولي)، باغ و قلمستان به صورت كاشت مجتمع مخلوط (چند محصولي) قرار دارد كه در آن بيش از يك نوع محصول دائمي و به صورت مخلوط كاشته شده است به نحوي كه تعيين مساحت هر يك از محصولات مقدور نيست. مانند باغي كه در آن سيب، گلابي و آلو به صورت مخلوط كاشته شده است.
كاشت پراكنده
منظور از كاشت پراكنده، كاشت انواع محصولات دائمي در اطراف يا داخل مزارع، خارج از باغ و قلمستان‌ها و يا حاشيه‌ جوي و كانال آب و… است، اما در اين سرشماري كاشت محصولات فرعي در باغ‌هايي با كاشت مجتمع ساده (تك‌محصولي) نيز، استثنائاً جزو كاشت پراكنده منظور شده است.
محصولات دائمي مثمر
منظور از محصولات دائمي مثمر در اين سرشماري، درختان يا درختچه‌هايي است كه كاشت آن به منظور برداشت ميوه، برگ، گل يا هر نوع محصول ديگري غير از چوب، انجام مي‌گيرد. با اين تعريف علاوه بر درختان ميوه، بوته‌ ‌چاي، توت‌ نوغان، گل ‌محمدي و… جزو محصولات دائمي مثمر طبقه‌بندي شده‌اند.
محصولات دائمي غير مثمر
منظور از محصولات دائمي غير مثمر درختاني هستند كه محصول اصلي آن‌ها چوب است.

طراحی سایت