01 آبان 1398
En | 
 

شاخص قیمت مصرف کننده:

کل این بخش به دو زیربخش تقسیم می شود که به صورت زیرقابل توضیح است:

الف) شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي در نقاط شهري :

اطلاعات این بخش شامل: شاخص قیمت کالاها و خدمات در نقاط شهری به صورت ماهانه درگروه های اصلی و فرعی فعالیت، ف و... می باشد.

     براي اولين بار، بانك ملي ايران در سال 1315، محاسبه شاخص هزينه زندگي[1] و شاخص بهاي عمده‌فروشي كالاها را در نقاط شهري آغاز كرد. در سال 1338، با تغيير سال پايه، محاسبه شاخص هزينه زندگي و شاخص بهاي عمده‌فروشي كالاها مورد تجديدنظر قرار گرفت و با تأسيس بانك مركزي ايران در سال 1339، مسئوليت تهيه شاخص‌هاي مذكور، به اين بانك محول شد. بانك مركزي  ايران، با توجه به تغييرات قابل ملاحظه در الگوي مصرف خانوارها و تركيب هزينه آن‌ها، سال 1348 را سال پايه قرار داد و تجديدنظر دوم را در محاسبه شاخص هزينه زندگي و شاخص بهاي عمده‌فروشي كالاها به عمل آورد. در سال 1353 تحولاتي در اوضاع اقتصادي كشور پديد آمد و سال مذكور به عنوان سال پايه در نظر گرفته شد. بر همين اساس، محاسبه شاخص‌هاي فوق، براي سومين بار مورد تجديدنظر قرار گرفت. در سال 1361، با توجه به تغييــرات ايجـاد شـده در الگـوي مصرف خانوارها كه ناشي از تحولات اقتصادي و اجتماعي بعد از انقـلاب اسـلامي بود، ايـن سال به عنـوان سال پايه انتخـاب شـد و تجديدنظر در زمينه محاسبه شاخص‌هاي مذكور به عمل آمد. بانك مركزي در سال 1378، سال پايه را براي «شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي در مناطـق شهري ايران» از سال 1369 به سـال 1376 تغييـر داد. شايان ذكر است در سال 1391 اطلاعات اين شاخص براساس سال پايه 1390 توسط دفتر شاخص قيمت مركز آمار ايران محاسبه و در سالنامه آماري كشور قرار گرفته و منتشر می شود.

 

ب ) شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي خانوارها در نقاط روستايي :

اطلاعات این بخش شامل: شاخص قیمت کالاها و خدمات درنقاط روستایی به صورت ماهانه درگروه های اصلی و فرعی فعالیت، و... می باشد.

     در سال 1353، مركز آمار ايران براي اولين بار، طرح آمارگيري از قيمت خرده ‌فروشي تعدادي از كالاها و خدمات مصرفي در نقاط روستايي را به مرحله اجرا در آورد و از آن زمان تا مهرماه 1357، نتايج حاصل از آمارگيري‌هاي مذكور را همه ساله به صورت متوسط قيمت كالاها و خدمات مصرفي در نقاط روستايي، در قالب نشريات فصلي و سالانه، منتشر مي‌كرد.

   پس از آن، نتايج نيمه دوم سال 1358 و نيمه اول سال 1359 طرح‌ آمارگيري فوق، به صورت متوسط قيمت و شاخص قيمت كالاها و خدمات مصرفي روستايي در اختيار علاقمندان قرار گرفت.

   از سال 1361 لغايت سال 1375، شاخص بهاي خرده‌فروشي كالاها و خدمات مصرفي خانوارها در نقاط روستايي، براساس سال پايه 1361 تهيه و منتشر مي‌شد. همچنين در سال 1376، سال 1374 به عنوان سال پايه انتخاب و آمارهاي مورد نظر براي سال‌هاي 1375 لغايت 1383، به تفكيك استان‌ها و كل كشور تهيه و منتشر شده است. از سال 1383 تا سال 1391، سال 1381 به عنوان سال پايه مبناي محاسبه بوده است. در حال حاضر براساس آخرين تجديدنظر، سال 1390 به عنوان سال پايه مبناي محاسبه قرار گرفته است.



[1]  منظور از "شاخص هزينه زندگي"، "شاخص قيمت كالاها و خدمات مصرفي " است.


براي اطلاع از تعاريف و مفاهيم آماري مرتبط با موضوع، مي‌توانيد از منابع زير استفاده نماييد:

نكته: تعاريف و مفاهيم آماري در گذر زمان ممكن است تغيير نمايد، لذا پيش از استفاده از آمارها حتماً اين مسأله را مورد توجه قرار دهيد.

طراحی سایت